„Stare rzemiosło – ceramika kaszubska” – to projekt Gminnego Centrum Kultury Sportu i Rekreacji w Szemudzie z Programu „Kultura ludowa i tradycyjna – Mistrz Tradycji 2026” z dotacji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Wiodącym celem zadania jest przekazywanie wiedzy oraz utrwalanie tradycji lokalnej i regionalnej w dziedzinie ceramiki kaszubskiej oraz wykształcenie nowych depozytariuszy, którzy w przyszłości przekażą dalej zdobytą wiedzę i umiejętności.

Pierwsza część projektu ruszyła już od kwietnia tego roku. Mistrz Tradycji – Małgorzata Kaszubowska na wstępie przybliżyła uczestnikom cel zadania i charakterystykę swojej osoby jako profesjonalnego ceramika.  Zapoznała uczestników projektu z pracownią, narzędziami pracy, zasadami BHP i pracy przy stanowisku oraz wstępnie omówiła masy ceramiczne i słownictwo związane z garncarstwem, w tym nazewnictwo kaszubskie.

Na tym etapie realizacji zadania zostanie przeprowadzona praca nad pierwszymi wyrobami z gliny, poczynając od prostych podstawowych ćwiczeń formowania masy glinianej i nauki prawidłowego suszenia. Przedstawione zostaną podstawowe techniki zdobienia oraz sposoby recyklingu gliny. W tej części uczestnicy kursu będą również tworzyć odciski z gliny, uczyć się pracy na kole garncarskim oraz przygotowywać wysuszone prace do wypału w piecu. Zostanie również omówiona i zaprezentowana bezpieczna praca z piecem do wypalania oraz zasady i metody szkliwienia wyrobów glinianych.

Spotkania warsztatowe odbywają się w trybie weekendowym. Podczas pierwszych spotkań oczywiście pojawiło się sporo teorii  wprowadzającej do pracy z gliną oraz wiedzy przybliżającej tradycję ceramiki na Kaszubach i jej bogatej historii.  Pierwsze kroki w praktyce skoncentrowane były na lepieniu podstawowych form z kuli i „wężyków”. Uczestniczki formowały kubeczki oraz tworzyły do nich „stopy” i ucha, a także lepiły małe miseczki tzw. testery do szkliw.

Na kolejnym spotkaniu weekendowym teoria przeplatała się z praktyką ceramiczną. „Uczennice” Mistrza zmierzyły się z tworzeniem ozdobnych kafli z ornamentyką kaszubską. Wygniatały, formowały, wałkowały, odmierzały,  aby  wreszcie muc wyciąć i nanieść piękne wzory na kafle. Przy tej okazji omówiona została zasada prawidłowego suszenia wyrobów z gliny przed przejściem do kolejnego etapu ich utrwalenia. Potem przyszedł czas na odrobinę przyjemności w postaci ręcznego lepienia dowolnej formy według własnego pomysłu i wyobraźni. Na zajęciach pojawiły się także pierwsze próby toczenia na kole garncarskim oraz pokaz techniki sgraffito.

*Sgraffito to technika dekoracyjna wywodząca się z Włoch, polegająca na wydrapywaniu lub zeskrobywaniu warstw wierzchnich w celu odsłonięcia kontrastującego koloru pod spodem.  Stosuje się ją zarówno w malarstwie ściennym, jak i w ceramice.

A tutaj efekt ręcznego lepienia dowolnych form:

Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Fotorelacja z realizacji projektu Mistrz Tradycji 2026 - "Stare rzemiosło - ceramika kaszubska" - kwiecień 2026